Witajcie, jestem Rob Cohen, reżyser filmu The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor.
Przez najbliższą godzinę i 45 minut
wysłuchacie mojego komentarza i luźnych skojarzeń,
które pozwolą wam zajrzeć za kulisy
produkcji tego wielkiego, epickiego filmu.
Tu widzicie, jak logo Universalu staje się lekcją geografii.
Chciałem mieć pewność, że widzowie rozumieją relacje
międzyAmeryką Północną a Chinami,
odczują skalę tego kraju
ijego pozycję w świecie.
Tu widzimy posłańca, który pędzi co koń wyskoczy.
Rzecz się dzieje w II w. p.n.e., wśród piramid regionu Ningxia.
Te piramidy istnieją naprawdę.
Są przykładem
wspaniałej sztuki i architektury stworzonej
we wczesnym okresie chińskiej cywilizacji,
która liczy sobie 5000 lat.
To Jet Li, światowej sławy mistrz sztuk walki,
który gra mumię we wszystkichjej formach.
Stworzyliśmy tu atmosferę chińskiego
"okresu walczących królestw".
Około 200 lat przed naszą erą
siedem państw leżących w granicach
późniejszego cesarstwa dynastii Han
toczyło ciągłe walki.
Każdy z władców próbował
podporządkować sobie sześciu pozostałych.
W tej scenie, opartej na historycznych przekazach,
zabójcy otrzymują rozkaz zamordowania
władcy, który był w stanie zjednoczyć kraj
i zdominować cały system polityczny,
czyli postaci odtwarzanej przez Jeta Li.
Nawiasem mówiąc, ta próba zamachu była tematem filmu Jeta Hero,
również luźno opartego na dziejach dynastii Qin
i Pierwszego Cesarza.
W tej migawce
próbowałem pokazać niedolę
i bezwzględność montażysty...
Cesarza,
nie montażysty. Montażysta był bezwzględny inaczej.
Wkażdym raziejest faktem, że skutkiemjego rajdu przez Chiny
były niezliczone rzesze zabitych,
wziętych do niewoli, straconych, torturowanych,
prześladowania książek
i praw konfucjańskich,
których przestrzegano w Chinach
od tysięcy lat.
I wreszcie pokazujemy,
jak dzięki niewolniczej pracy zbudowano Wielki Mur.
Ten Wielki Mur, który pokazujemy
pochodzi z lat 1200-1300 naszej ery.
Około roku 200 p.n.e. wzniesiono tylko tak zwaną nitkę północną,
z ubitej ziemi i glinianych cegieł.
Alejak powiedział John Ford:
"Jeśli musisz wybierać między prawdą a legendą,
"zawsze wybierz legendę".
Chciałem pokazać widzom
taki Mur Chiński, jaki znają,
a nie bardzo dezorientujący, gliniany,
nawet za cenę przekłamania historii.
Jet wzywa najlepszego wodza
i na mapie Chin widzimy, żejego garnizony
i wojska stacjonują w całym kraju
i że ma całkowitą kontrolę nad Qin-ami,
Chinami dynastii Qin.
Faktemjest, że u szczytu swej potęgi
pierwszy cesarz mógł wystawić armię liczącą milion żołnierzy.
W Iraku mamy około 140 tysięcy żołnierzy.
A on mógł wystawić milion.
To daje wam pojęcie
o potędze tego człowieka.
Jak wszyscy chińscy cesarze miał godło w formie smoka.
Trójgłowy smokjest bardzo ważnym symbolem,
zobaczycie go za Jetem, najego zbroi,
na flagach, sztandarach, wszędzie.
Cesarze odbierali boską cześć.
Nie wolno było spojrzeć im w oczy.
Ani odwrócić się do nich plecami.
Jak widzicie, ludzie traktują go z szacunkiem,
jaki dziś okazuje się królom i papieżom.
Ale koncentracji takiej siły w rękach despoty,
dzięki Bogu, nie często się widuje.
Kręciliśmy to w Turfanie, w prawdziwym klasztorze
niedaleko granicy z Kazachstanem.
Ten plan, oczywiście, zbudowaliśmy w Szanghaju.
Dwoje nieszczęsnych kochanków
uświadamia sobie, że choć nie mają prawa
być razem,
walczą z czymś potężniejszym niż sam cesarz,
z transcendentną miłością.
Księga, która się wyłoni,
to zwój zwany w filmie kośćmi wyroczni.
Jeśli spojrzycie na lewo,
zobaczycie kości z inskrypcją, prawdziwe kości wyroczni.
Musiałem podać wiedzę w pigułce,
ale prawdziwe kości wyroczni,
odkryte w 1. połowie XX wieku,
zawierają przepowiednie
wyryte na bawolich kościach.
Więc użyliśmy nazwy kości wyroczni.
To był punkt wyjścia dla idei księgi,
która znalazła zastosowanie
w dwóch poprzednich filmach o mumii, jak Księga Śmierci i tak dalej.
Krążyły pogłoski, że ta księga istniała naprawdę.
Takie biblioteki, jak choćby aleksandryjska,
gromadziły całą wiedzę starożytnego świata.
Niestety, niewiele z tych zbiorów przetrwało.
Michelle Yeoh rzuca na cesarza klątwę.
On myśli, że to zaklęcie, które da mu nieśmiertelność,
ale to klątwa w sanskrycie,
starożytnymjęzyku aryjskim,
znanym garstce ludzi.
A dziś niemal nikomu.
WAmeryce Północnej tylkojeden człowiek posługuje się nim w mowie na tyle,
by nauczyć Michelle prawidłowego odczytania klątwy.
Rozciąganie ofiary końmi
było ulubioną przez cesarza formą egzekucji,
podobniejak rozcinanie ich w pół
i, oczywiście, skazywanie na powolną śmierć
przy budowie muru.
Rety! To musiało boleć.
Powiedziałem Michelle: "Nie dawaj cesarzowi satysfakcji i nie okazuj cierpienia
"na widok tak brutalnej śmierci kochanka".
To był pierwszy przejaw siły wszystkich żeńskich postaci filmu.
Armia Terakotowa z Xi'an istnieje naprawdę.
Grobowiec powstał...
Prace rozpoczęto, gdy cesarz miał 14 lat.
Zmarł w wieku 44,
a więc przez 30 lat 700000 rzemieślników
tworzyło grobowiec,
czekając na dzień, gdy będzie potrzebny.
Z przekazów historycznych wiadomo, że cesarz chciał być nieśmiertelny.
Wykorzystaliśmy to, by pokazać,
że Armia Terakotowa
nie była hołdem dla despotycznego człowieka-boga,
ale klątwą rzuconą przez dobrą wiedźmę.
Widzimy, jak całajego armia i on sam
zmieniają się w terakotowe postacie,
odkryte naprawdę
w 1974 przez chińskiego chłopa, który kopiąc studnię,
natknął się na fragmenty figur i uzbrojenia.
I takjeden z cudów starożytnego świata ponownie ujrzał światło dzienne.
A oto Brendan Fraser.
Na początku chciałem pokazać, że nudzi się śmiertelnie.
Od czasu do czasu chodzę na ryby,
więc pomyślałem: "Cóż może być lepszego
"niż widok Brendana, znakomitego komika,
"przy zajęciu tak odmiennym od tego, co robił w Mumii 2?
"Niejestjuż poszukiwaczem przygód,
"siedzi wAnglii i tak mu tego brakuje,
"że nawet wędkowanie obraca w ekspedycję w stylu Ricka O'Connella,
"oczywiście, z użyciem broni palnej".
Scenę przy potoku kręciliśmy pod Montrealem,
a terazjesteśmy w podlondyńskiej posiadłości wAylesbury.
Wnętrze kręciliśmy w Montrealu,
w St. Stephen Club.
Magia kina pozwala
zlać trzy miejsca wjedno.
Tutaj Rick
wspomina przeszłość,
patrząc na mundur Legii Cudzoziemskiej,
który naprawdę miał na sobie w pierwszej Mumii,
i tęskni za pełnymi przygód
minionymi dniami.
Czas poznać nową Evy - Marię Bello.
Rachel Weisz zrezygnowała z tej roli z osobistych względów,
więc szukałem kogoś ojej urodzie, sile, inteligencji,
kogoś tak niezwykłego w lekkim, rozrywkowym filmie,
jak Rachel w pierwszej Mumii i trafiłem na Marię Bello,
cudowną aktorkę z filmów The Cooler, A History of Violence,
bardzo piękną i utalentowaną kobietę.
Uznałem, że mogę zaangażować seksowną Amerykankę,
mówiącą z brytyjskim akcentem,
zamiast upierać się przy brytyjskiej aktorce.
Maria wnosi do tego filmu wyjątkowy, amerykański temperament.
Trochę czasu poświęciłem
w początkowych scenach
na wprowadzenie widzów w nową relację,
całkiem odmienną od tej,
jaką Rick O'Connell i Evy Carnahan mieli w pierwszych dwóch filmach.
Od 20 lat są małżeństwem i mają 20-letniego syna
z początków ich związku w Egipcie.
Żyją z majątkujej rodziny
i z wielkich odkryć, których dokonali w Egipcie.
Podczas wojny byli brytyjskimi szpiegami.
Służyli na wojnie, a teraz wycofali się z czynnego życia.
Evy pisze romantyczne powieści
oparte na ich dawnych przygodach,
ale teraz walczy z twórczą niemocą,
bo umie pisać tylko o tym, co przeżyła.
Zaczynamy dostrzegać, że Rick i Evy
stracili wewnętrzny ogień, romantyzm i pociąg seksualny,
które łączyły ich w pierwszych dwóch filmach.
Oczywiście, przygoda rozpali ich na nowo.
Tojest moja filozofia życiowa.
Krew nie buzuje,
jeśli człowiek nie balansuje na wysoko zawieszonej linie,
bo tylko wtedy żyje na pełnych obrotach.
Lubię reżyserować filmy akcji,
bo są kinowe, wykorzystują emocjonalne
możliwości filmu, pokazują przygodę,
która daje inną perspektywę.
To również pobudza krew do krążenia,
a gdy krew krąży, budzą się zmysły.
Gdy w grę wchodzi romans lub seks,
dobrze czuć w sobie pulsowanie tych fluidów.
Tu poznajemy nowego Alexa.
Gdy go widzieliśmy ostatnio, miał 8 lat. Terazjest o 13 lat starszy.
Ma 20 - 21.
Gra go nowy aktor, Luke Ford,
którego znalazłem wAustralii.
Ma 190 cm wzrostu i, moim zdaniem, sporo cech Brendana
i Marii.
Świetnie mu poszło podczas zdjęć próbnych
z Brendanem, które pewnie dołączymy do DVD.
Sami widzicie, jak tu pasuje.
Jego partner to wspaniały angielski aktor teatralny
David Calder, który w ubiegłym sezonie grał króla Leara,
wzbudzając zachwyt recenzentów.
Niezwykle utalentowany gość, potrafi mieć wiele twarzy
i bardzo zmienne nastroje, jak zobaczycie.
Chciałem nakręcić scenę, podobną do tej z Rickiem na rybach,
która pokazywałaby, jak Evy zachowuje się w samotności
ijak tęskni za przygodami przeżytymi kiedyś z Rickiem.
Uznałem, że najlepiej pokażą to
świece w stylu Errol Flynn-Basil Rathbone
i walka z wyimaginowanym przeciwnikiem.
Lokaj zawsze sprawdza się w komicznych sytuacjach.
Lustrzane odbiciejego dawnych zalotów,
tym razem ona przejmuje inicjatywę.
Maria zagrała to wspaniale,
bo nie miała żadnych oporów
i zaangażowała się bez reszty w coś,
co skończyło się kompletną klapą.
Zaimponowała mi odwagą i entuzjazmem.
Oczywiście, zawsze można liczyć, że Brendan pójdzie na całość.
Tojest mój ulubiony montaż:
przejście od ściśniętego nosa do wybuchu,
od Londynu do Chin.
I wreszcie schodzimy do podziemi, do grobowca Cesarza Smoka.
To ogromny plan zbudowany w Montrealu.
Mój wspaniały scenograf, Nigel Phelps,
pokazał swoją maestrię we wszystkich planach,
w ich skali, pięknie, poprawności historycznej
i w tym, że dały mi oparcie
dla różnych akcji i przekazów, niezbędnych w tym filmie.
Wpierwszym sektorze natykamy się
na królewski realizm
psich posągów
i złotego sklepienia, które się zawaliło.
Bardzo szybka migawka.
No i czym byłaby Mumia bez kilku mumii?
Tujest pierwsza.
Tak czy inaczej, scenografia wzorowanajest
na prawdziwym grobowcu wXi'an,
jeśli chodzi o układ pomieszczeń i hipotezy
na temat usytuowania armii w stosunku do miejsca pochówku cesarza.
Ta armia liczy 800 wojowników.
Podobno zgromadzono ich tam 8000.
To są dokładne repliki żołnierzy,
rydwanów, broni,
której Terakotowa Armia została pozbawiona.
Zabrałją syn pierwszego cesarza,
uzurpator, który obawiał się rebelii,
więc kazał usunąć broń.
Ale tutaj po raz pierwszy
widzimy dokładną replikę żołnierzy i ich prawdziwej broni,
takjak zostali zaprojektowani.
Piki, halabardy,
kawalerzyści z charakterystycznymi nakryciami głów,
konie i miecze.
Myślę, że rozstawienie armii
i rydwanówjest bardzo wierne.
Wierzcie lub nie, ale ten gaz rtęciowy teżjest prawdziwym elementem.
Były tam rzeki rtęci,
parujące z upływem czasu,
więc rabusie, którzy wdarli się do grobowca,
ulegali natychmiastowemu zatruciu.
Może was to dziwić,
ale te kusze to także replika chińskiej broni,
a nie wymyślony rekwizyt.
Odkądje zobaczyłem, nie mogłem bez nich żyć.
Oczywiście, latające dyski to stara broń chińska.
W fikcyjnym kontekście zawarliśmy
szerokie spektrum realiów historycznych.
Nie trzymałem się kurczowo myśli:
"Jest rok 200 p.n.e., wszystko musi być wierne tej epoce".
Dzieje Chin są tak wspaniałe,
że chciałem pokazać astrolabium i rzeczy wynalezione później.
Znam swoje rzemiosło i wiem, kiedy poświęcić
historyczne realia na rzecz elementów,
które dobrze się wpisują w fikcyjny świat Mumii.
Kompas feng shui naprawdę działa odwrotnie
niż nasza igła magnetyczna, skierowana na północ.
Jak zobaczycie, chiński wynalazek
pomógł nam zrealizować zabawny pomysł,
ale te konie i rydwany w tle każdego kadru
to cudowne rzeczy, które możecie obejrzeć wXi'an,
w grobowcu na terenie muzeum.
Jeśli będziecie mieli szczęście pojechać do Chin i to zobaczyć,
nie zapomnicie tego do końca życia.
To są konkubiny.
Cesarz został pochowany z konkubinami,
ulubionymi zwierzętami i końmi.
Wszystko, co miał za życia,
pochowano wraz z nim, by kiedy przejdzie lub wróci,
przejdzie do innego świata lub wróci do tego,
niczego mu nie zabrakło.
Czasem życie naśladuje sztukę:
wysunąłem hipotezę, że cesarz został pochowany pod armią,
że krypta z sarkofagiem znajduje się pod spodem.
Gdy kręciliśmy film,
chińscy archeolodzy za pomocą promieni radiowych czy tomografii
poniżej armii znaleźli grobowiec, odwróconą piramidę.
Podobno nie zamierzają kopać przez 50 lat, czego nie rozumiem,
ale przynajmniej świat się o tym dowiedział.
Wiem, że to skomplikowana idea,
znaleźć szczątki
pierwszego cesarza, który stał się nieśmiertelny
nie dzięki temu, że wypił miksturę,
ale dzięki temu, że wzniesiono mu taki grobowiec.
Po raz pierwszy pojawia się
cudowna, błyskotliwa, z zadatkami na gwiazdę, Isabella Leong,
świetna aktorka urodzona w Makau,
a mieszkająca w Hongkongu. Piękna kobieta,
cieszę się, że zagrała w tym filmie,
wnosząc do niego świeżość i niezapomniany czar.
Nie teraz, bo właśnie próbuje zabić naszego młodego bohatera.
Nie wie, kim onjest i po co wszedł do grobowca,
a za wszelką cenę musi zapobiec
zmartwychwstaniu cesarza.
Co to byłby za film Mumia bez próby przeszkodzenia w zmartwychwstaniu mumii,
a potem, gdy zmartwychwstaną, bez unicestwienia ich,
nim zawładną światem?
Jestem dumny z tej sceny, ze skali planu, który widzicie.
Mam nadzieję, że pojedziecie do Xi'an
albo przynajmniej obejrzycie zdjęcia w Internecie,
żeby się przekonać, ile realizmujest w tym filmie.
Joseph Campbell, wielki mitoznawca,
którego poznałem osobiście w czasie studiów,
bo wykładał w Sarah Lawrence, gdzie uczyła się moja dziewczyna,
wysuwał teorie obalające mity.
Jedna z nich dotyczyła wezwania do przygody:
każdy bohater otrzymuje takie wezwanie
i wysłuchuje go lub nie.
Rick i Evy otrzymują wezwanie do przygody
w Ministerstwie Spraw Zagranicznych,
brytyjskim odpowiedniku naszego Departamentu Stanu:
"Zawieźcie ten bezcenny przedmiot do Chin".
Rick i Evy przyrzekli sobie,
że się wycofają i nie będą ryzykować życia,
rozbijając się po świecie.
Maria i Brendan gorąco pragną
wyrwać się z domu i przeżyćjakąś przygodę,
ale żadne nie chcejako pierwsze
złamać umowy.
To zabawna scena, w której powoli
wypracowują sposób obustronnego zerwania umowy
i zawarcia nowej: powrotu do życia,
jakiego pragnęli.
Możemy więc na was liczyć ten ostatni raz?
Znówjesteśmy w Szanghaju,
ale kilka miesięcy później, podczas chińskiego Nowego Roku,
który zazwyczaj przypada w lutym.
Uroczystości trwają dwa tygodnie.
Ten plan zbudowaliśmy i odnowiliśmy w wytwórni w Szanghaju.
Większość tych dekoracji istniała wcześniej, ale poddaliśmyje renowacji.
To takżejest plan w Szanghaju,
w tamtejszej wytwórni. Nocny klub Jonathana.
Czyż może być coś wspanialszego niż nocny klub pod egipskim szyldem?
To moja bliska przyjaciółka, Marcia Nasatir, moja pierwsza agentka,
pierwsza przyjaciółka w Kalifornii.
Jej rozmówca to niezastąpiony John Hannah.
Gra rosyjską księżniczkę z powojennej emigracji.
Po II wojnie światowej Szanghaj byłjednym z ostatnich miejsc,
dokąd Rosjanie i ludzie z Zachodu mogli swobodniejeździć,
więc wielu rosyjskich Żydów uciekło do Szanghaju.
Jeden z producentów mojego filmu Stealth, Mike Medavoy,
urodził się w Szanghaju, bo rodzice tam wyemigrowali.
Oczywiście, to było przed Mao, przed Długim Marszem
i przed zmianami w Chinach, które położyły kres dekadencji
w Szanghaju rządzonym przez ludzi Zachodu,
Niemców, Anglików, Amerykanów, Francuzów.
Każda nacja miała własną dzielnicę,
a seks, narkotyki i rock and roll czy swing były na porządku dziennym.
Praca z Johnem to ogromna przyjemność,
bo onjest kreatywny, śmiały
i doskonale wciela się w postać.
Jego rolajest większa
niż w poprzednich dwóch filmach,
co zobaczycie w miarę rozwoju akcji.
Teraz na scenę wchodzi wspaniały aktor irlandzki
Liam Cunningham.
Zdecydowanie...
Zobaczyłem go w filmie The Wind That Shakes the Barley
i musiałem go zaangażować.
Dzieciak zajego prawym ramieniem
to mój syn Kyle, który studiował na szanghajskim uniwersytecie,
Fudan University. Powiedziałem: "Dam ci robotę,
"będziesz pilotem, oprychem, który chce dowalić Luke'owi Fordowi".
Można było przyjmować zakłady,
bo obaj... Kyle ma 185 cm, Luke 190,
ale Kyle zna krav magę, stąd wziął się pomysł,
by Brendan walczył w tym stylu.
Krav maga to izraelska sztuka walki, bardzo brutalnej, w bliskim kontakcie,
w której ćwiczyliśmy Brendana
do starcia z Jetem Li w trzecim akcie, w sekwencji walki wręcz.
Bardzo lubię tę scenę, bo chodzi w niej o to,
że ojciec nie widzi, iżjego synjest dorosły.
Okłamał ich. Był na chińskiej pustyni,
nie na Harvardzie, jak myśleli.
Ale główny problem polega na tym,
że rodzice nie wiedzą, kimjest ich syn.
Podczas wojny byli zajęci wspomaganiem aliantów.
Zostawili go wAustralii, w szkole z internatem,
i myśleli, że są dobrymi rodzicami.
Nie dopuszczają do siebie myśli,
że ich syn wyrósł na mężczyznę.
Zwłaszcza Rick, stary byk, nie rozumie,
że młody byczekjest równie silnyjak on.
To, co lubiłem robić w tym filmie, to rozbudowywanie wątku rodzinnego,
tworzenie prawdziwych, rodzinnych relacji,
jak problem wzajemnego zrozumienia między ojcem a synem,
mężem a żoną, którzy próbują uporać się
z ciężarem i złożonością 20-letniego małżeństwa
i odzyskać utracony żar.
Starałem się, by ten film
miał emocjonalny rdzeń
i by akcja toczyła się wokół postaci, na których nam zależy
i którymi się interesujemy,
a nie była tylko luźną sekwencją wydarzeń.
Tojest wspaniały aktorAnthony Wong,
jeden z najlepszych w Hongkongu, gwiazdor niezliczonych filmów.
Najsłynniejszy to chyba Infernal Affairs,
gdzie grał rolę, którą później odtwarzał
Jack Nicholson w The Departed.
Wspaniała twarz, uroczy człowiek,
ale w wielu filmach gra brutalnych łobuzów.
Chyba decyduje o tymjego fizjonomia.
Obok niego stoi młoda kobieta, debiutantka,
Jessey Meng, cudowna, wysoka,
183 cm wzrostu, pochodzi z Hongkongu,
jest prezenterką telewizyjną, prowadzi teleturnieje i tym podobne.
Potrzebowałem aktorki o imponującej prezencji
i gdyją zobaczyłem, postanowiłemją zaangażować.
Jest tak piękna, że musiałem oszpecićją blizną.
Dzięki temu łatwiej odróżnićją od innych kobiet grających w tym filmie.
Skaza na pięknej twarzy sprawia,
żejestjeszcze bardziej seksowna.
Cóż poradzić? Jedni to mają, inni nie.
Muzeum w Szanghaju to kolejny plan, który zbudowaliśmy
w tamtejszej wytwórni.
Jonathan ijego rolls, którego czeka marny los przed upływem nocy.
A to muzealna pracownia archeologiczna,
gdzie restauruje się przedmioty.
Anne Kuljian, świetna dekoratorka planu,
dołożyła wielkich starań, by narzędzia, całe wyposażenie
ściśle odpowiadało
wymaganiom archeologów,
którzy poddają renowacji bezcenne znaleziska,
jak ten rydwan, brązowy posąg cesarza
czy sarkofag leżący z tyłu.
Użyliby tego wszystkiego, gdyby naprawdę dokonali odkrycia.
Bawiło mnie to, że Brendan opiera się o koński zad,
jak pierwszy lepszy ignorant.
Napomknąłem o tym, bo nie wiem, czy ktoś by to zauważył,
gdybym nic nie powiedział, ale bawi mnie to za każdym razem.
Ciekawostka z planu:
trzy razy zmienialiśmy dekoracje w tym korytarzu,
by stworzyć wrażenie, że muzeumjestjak labirynt.
Małe przekłamanie rzeczywistości
i trochę filmowej iluzji.
Rick i Evy zaczynają
czuć smak nowej przygody i nieoczekiwanego
pobytu w nieznanym miejscu,
co na nowo rozbudza w nich
romantyczną czułość.
Rozprasza ich profesor Wilson, David Calder.
Odtąd zaczynamy
splatać poszczególne wątki
i zmierzamy do ważnego momentu wybudzenia mumii
i ruszenia za nią w pościg.
Tutaj Brendan improwizował. To wyłączniejego pomysł,
żeby tak nieostrożnie obejść się
z Okiem Szangri-La,
cennym przedmiotem, który mieli zwrócić Wilsonowi.
Teraz sprawa się komplikuje.
Yang, gubernator wojskowy w zachodnich Chinach. Prawdziwa sytuacja.
Po zwycięstwie nad Japończykami,
siły, które się do niego przyczyniły,
przejęły kontrolę nad swoim terytorium, podobniejak dziś wAfganistanie.
Tak zwani gubernatorzy wojskowi mieli ogromną władzę,
czasem kontrolowali czarny rynek, handel opium czy bronią,
mieli środki i pozycję,
więc rywalizowali o dominację w Chinach.
Yang ma szalony plan
obudzenia cesarza,
uczynienia go nieśmiertelnym i osadzenia na tronie Chin,
a może i całego świata.
Bo, jak wiecie, mumia nie zadowoli się byle czym,
zwłaszcza gdy grają wspaniały Jet Li.
Zawsze chciałem zrealizować...
Walkę kung fu kobiety w wieczorowej sukni,
co też nastąpi, ale przekonacie się,
że Maria niejest damulką w opałach,
nosi za podwiązką nóż sprężynowy.
Jest przygotowana do walki.
Nie chcę uprzedzać wypadków, ale wkrótce się przekonacie.
Z punktu widzenia reżysera to była trudna scena,
bo siedmioro czy ośmioro głównych aktorów
jestjednocześnie na planie.
To wspaniała okazja
rozegrania złożonej sceny,
ale zarazem trudność logistyczna,
bo trzeba ich wszystkich filmować w różnych momentach
i geografia ekranu,
dramatyczne napięcie, które tworzy się w fazie montażu,
muszą być dobrze przemyślane na etapie reżyserowania.
To było dla mnie interesujące,
bo w tym filmie, częściej niż w innych,
umieszczałem na ekranie wielu wiodących aktorówjednocześnie.
Wilson, Yang i Choi, trzy czarne charaktery,
dwoje pozytywnych bohaterów,
zaraz dołączy dwóch kolejnych, razem siedmioro aktorów.
A niebawem dojdzie cesarz.
Osiem postaci w małej przestrzeni.
To spory plan, ale nie ogromny.
Osiem postaci we wzajemnych relacjach
i konieczność uchwycenia każdej chwili.
To pierwszy... Niewielki, ale złożony efekt specjalny.
Złote węże rozplątują się i spełzają.
Oko Shangri-La, ogromny, błękitny brylant
otwiera się, a w środkujest eliksir ze Źródła Nieśmiertelności.
To niejest woda. Chciałem czegoś innego.
Jak mógłby wyglądać ciekły diament?
Gdyby tak zmniejszyć diamenty do poziomu pikseli,
sfasetowaćje i sprawić, by odbijały światło?
Jak zobaczycie w dalszej części filmu,
ta substancja niejest zwykłą cieczą.
Pierwszy wyczyn kaskaderski w filmie.
Autorem choreografii był Vic Armstrong,
mój... Nas wszystkich wspaniały koordynator kaskaderów
i reżyser ekipy akcji.
Pomagał mi zrealizować te wszystkie szaleństwa,
nie znajdziecie wspanialszego faceta.
Jego nazwiskojest synonimem wszystkich świetnych filmów akcji,
włącznie z Bondami,
i wszystkimi filmami z Indianą Jonesem, z wyjątkiem ostatniego.
Sprawdźcie w Internecie,
przeczytajciejego życiorys,
a zrozumiecie, dlaczego to był zaszczyt, że pracował przy Mumii,
i dlaczegojest zaszczytem mieć go za przyjaciela.
Oczywiście,
za chwilę mumia wkroczy na scenę.
Martwiłem się, jak wyjdzie ta płynność ciał stałych.
Jak wprawić w ruch
przedmioty z brązu i terakoty?
Wpadłem na pomysł, by pokruszyć i ponownie połączyć materiał,
co zobaczycie zarówno w przypadku cesarza,
jak i koni.
Tojest terakotowy cesarz,
wytwór grafiki cyfrowej na bazie twarzy Jeta Li.
A pod terakotą poparzona mumia,
pozostałość po straszliwej śmierci,
na którą skazała go klątwa Michelle Yeoh.
Zmieniliśmy głos Jeta Li, by pasował
do poparzonej krtani,
straszliwego oszpecenia
i klątwy uwięzienia na wieki w terakocie.
Pamiętacie z prologu,
że panował nad pięcioma żywiołami, z ogniem włącznie,
co właśnie wykorzystał,
rozgrzewając rękę, by skauteryzować głowę Wilsona.
Z żalem uśmierciłem Davida Caldera,
ale to on wybrał grę na dwa fronty, nieja.
Zagrał to znakomicie.
Widzicie konie.
Widzicie wyliniałe wnętrze,
jak płaszczyzny, wektory napięcia łamią się i formują na nowo,
to były bardzo skomplikowane algorytmy, opracowane przez Rhythm & Hues,
firmę od efektów specjalnych, odpowiedzialną za konie
i pościg przez Szanghaj.
Inna firma, Digital Domain,
opracowała moment obracania się przeklętego cesarza w terakotę
i całą sekwencję bitwy w trzecim akcie.
Co? Nie!
W tym filmiejest ponad 1000 trójwymiarowych efektów.
Ogromne przedsięwzięcie wykonane w rekordowo krótkim czasie,
głównie z pomocą dwóch firm, Rhythm & Hues i Digital Domain,
i mojego przyjaciela Syda Duttona z Illusion Arts.
Pomagały nam firmy CIS, Pac Title i Cafe Effects.
Znakomicie ze sobą współpracowały.
Ale tysiąc efektów wizualnych to nie w kij dmuchał.
Wiele z nich zobaczycie w tej sekwencji pościgu.
Autorami scenariusza byli doświadczeni i dowcipni
AI Gough i Miles Millar.
Gdy przeczytałem scenę pościgu, powiedziałem: "Tojest..."
Byłem w Chinach wiele razy.
Nie ma śladu po Szanghaju lat 1946-1947.
Został tylko Bund, niedaleko portu.
Same ekskluzywne sklepy, Prada i tym podobne.
Nie ma mowy, by nad tym zapanować,
i nie ma mowy o dużym pościgu.
Znaleźliśmy studio w Szanghaju,
które miało odpowiednio duży plan z epoki.
Pojechaliśmy tam i zaczęliśmy obmyślać,
jak zmieścić konie,
które pędzą z prędkością 50-60 km/godz.
i są na ekranie około 6 minut,
ijak sfilmować numery kaskaderskie.
To byłojedno z największych
i najzabawniejszych technicznych wyzwań, przedjakimi stanąłem,
bo miałem pomysł, żeby to wszystko zrobili aktorzy.
Jeśli przyjrzycie się temu pościgowi,
zauważycie, że w bardzo niewielu ujęciach
wystąpili kaskaderzy.
Vic ija musieliśmy się ciężko napracować,
obmyślając, jak to zrobić, by Brendan, Maria
i John Hannah byli bezpieczni.
Oczywiście, John Hannah płonie naprawdę.
To nie trick. Wprawdzie tojest filmowy ogień,
ale John miał naprawdę płomienie na tyłku i twierdził, że go parzyły.
Ujęcie z Brendanem dosiadającym brązowych koni
było skomplikowane.
Nawiasem mówiąc, to cyfrowe ujęcie.
Jeśli cofniecie film do chwili, gdy Brendan skacze na wóz,
zobaczycie, że i Brendan, i konie to grafika komputerowa.
Komputerowy cesarz i komputerowy koń,
ale Brendan na wierzgającym koniu jest prawdziwy.
Przez cały pościg przewijają się
widoki obchodów Nowego Roku w powojennym Szanghaju.
Co wieczórprzebieraliśmy w kostiumy 500 statystów,
żeby odtworzyć atmosferę ówczesnych ulic.
Sanja Hays zaprojektowała kostiumy
bogate, charakterystyczne, pasujące do epoki i do aktorów,
podkreślające ich osobowość,
500 kostiumów, klub nocny, zbroje,
tuniki, cały wizualny aspekt filmu.
Sanja pracowała ze mną przy The Fast and the Furious i xXx,
wnosząc do nich swój świetny gust i wyczucie potrzeb filmu.
Tu mamy zaskoczenie.
Została postrzelona z tak małej odległości i nic sięjej nie stało.
Postanowiłem nie pokazywać, jak rana się goi,
i mam nadzieję, że wasza ciekawość wzrośnie,
jeśli tego nie wytłumaczę.
Beijing Opera w przedstawieniu The Monkey King.
Naprawdę sfilmowaliśmy operę z chińskimi śpiewakami.
To był odpowiedni, operowy moment kulminacyjny
przygody Brendana, Luke'a i Isabelli.
Skok z ciężarówki w sukni wieczorowej
w wykonaniu znakomitej kaskaderki z Montrealu,
seksownej i mówiącej po francusku.
Uwielbiam kaskaderskie wyczyny w wieczorowej sukni.
Chińscy eksperci, którzy...
Potomkowie ludzi, którzy wynaleźli sztuczne ognie,
zadbali o rozmaite fajerwerki pokazane w tym filmie.
Przyjemnie było patrzeć na efekty ich pracy.
To też było wyzwanie dla reżysera, obmyślićjak...
Jak nakręcić łopatologiczną scenę
i osłodzić gorzką pigułkę, którą trzeba przełknąć.
Trzeba znać zasady. Trzeba znać cele.
Trzeba zachować logikę przygody na następnym etapie.
Postanowiłem, że będą wykończeni,
obolali, poparzeni, rozdarci, zdruzgotani.
Wich rozmowie o zasadach
jest pewien poziom komizmu. Rodzinnej historii ciąg dalszy.
Romantyzm i atrakcyjność młodych aktorów dają o sobie znać.
Powiedziałem do Isabelli: "Im więcej mówisz
"o swoim życiu, tym bardziej szalona się wydajesz".
Trzeba było dać Marii jak najwięcej powodów do reakcji.
Chwila beztroski i zabawy
podczas wyjaśniania niedopowiedzianych rzeczy
z pierwszego aktu
i wyznaczania celów aktu drugiego.
To była dobra scena.
Komentowali moje paciorki, więc potrząsnę nimi, żebyścieje usłyszeli.
Jestem praktykującym buddystą, a to są buddyjskie paciorki modlitewne.
Jeden komplet pochodzi z Tybetu.
Podarował mi go buddyjski mnich,
gdy kręciliśmy Mumię.
A ten z bursztynu podarował mi Jet Li
na zakończenie filmu. Pochodzi zjego prywatnej kolekcji.
To niejestjedyny dar Jeta dla mnie.
Otrzymałem od niego wiele niematerialnych darów.
Jest buddystą, szlachetnym człowiekiem, ajego One Foundation
prowadzi skuteczną działalność charytatywną,
angażując się bez reszty. Nieśli pomoc ofiarom trzęsienia ziemi,
które nawiedziło Chiny tej wiosny.
Ma piękną wizję, jest wspaniałym człowiekiem,
więcjeśli zechcecie wspomócjego fundację,
będzie wam wdzięczny za każdy grosz.
Nie oczekuje wielkich dotacji, woli otrzymywać wiele skromnych datków.
Przypomina mojego faworyta Obamę. Obama ma wiele wspólnego z Mumią,
bo on także chce przerwać klątwę
i przywrócić ojczyznę do życia.
Chyba się dopuściłem agitacji politycznej.
Mam nadzieję, że zanim trafi do was ta płyta,
będzie prezydentem-elektem Stanów Zjednoczonych.
Awaryjne Iądowanie wygenerowane komputerowo.
Oczywiście, nie mogliśmy kręcić w takim plenerze
i Iądować awaryjnie na lodowcu.
Sami widzicie, że to mrozi krew w żyłach.
Dzięki mocy komputera
mogliśmy stworzyć ten wymyślny, trójwymiarowy plener
i przydać nieco dreszczyku procesowi produkcji,
co, dozowane z umiarem i właściwie,
może naprawdę uatrakcyjnić film i przenieść nas w krainę wyobraźni,
niedostępną przed nastaniem grafiki komputerowej.
Zastosowałemją dość wcześnie w filmie Dragonheart.
To był drugi film po Jurrassic Park z zastosowaniem techniki cyfrowej
i pierwszy z udziałem cyfrowej postaci.
Patrząc na tę mumię,
najej grę, myślę sobie:
"Gdy kręciłem Dragonheart, nie do pomyślenia było,
"żeby postać ludzką lub człekopodobną
"całkowicie stworzyć komputerowo z takim prawdopodobieństwem i ekspresją".
Mój przyjaciel David Fincher kręci film The Curious Case of Benjamin Button,
w którym postać Brada Pitta w różnym wieku została wygenerowana cyfrowo.
Przebyliśmy długą drogę, mała, od tych wczesnych dni
w 1993-94,
gdy ILM stawiało pierwsze kroki.
Tu mamy kombinację zdjęć lotniczych
gór na zachodnim wybrzeżu Kanady
i cyfrowe postacie wędrujące po śniegu.
To, oczywiście, powstało na planie, ale bez szyby w pokrywie kabiny.
Cyfrowe szyba, cyfrowy samolot, prawdziwa pokrywa.
To kręciliśmy w Montrealu,
przy ponad 30-stopniowym upale.
Byłem w samym podkoszulku i po prostu...
Robiliśmy wszystko, co w naszej mocy,
by aktorom byłojak najchłodniej.
Znów prawdziwe góry i cyfrowi ludzie.
Prawdziwy plener na parkingu w Montrealu.
Cieszyliśmy się, że nie widać zaparkowanych samochodów.
To powstało we wnętrzu magazynu w Montrealu.
Na szczęście zdołaliśmy
stworzyć przekonującą iluzję wędrówki przez Himalaje
w poszukiwaniu Shangri-La.
Zrobiliśmy to za pomocą dostępnych środków:
zdjęć w studiu i w plenerze, fotografii, trójwymiarowych modeli
i gry aktorskiej lub wszystkich elementówjednocześnie.
Krótka przerwa na lepsze poznanie postaci.
Matka i syn usiłują się do siebie zbliżyć,
a synowi wyrywają się niepotrzebne słowa.
Luke wie, że strzelił gafę
już w chwili, gdy otwierał usta.
Dobry przykład dla młodzieży.
Gdy rodzice zadają kłopotliwe pytania,
powiedzcie po prostu:
"Nie pytaj o coś, na co odpowiedzi nie chciałabyś usłyszeć".
Następne przęsło mostu między matką a synem.
A tu kolejne nieudane podejście do romansu.
Isabella... Wspaniale wygląda w tej sekwencji.
Widać pięknojej twarzy,
jej urok i inteligencję gry aktorskiej.
Gdyją zaangażowałem nie mówiła po angielsku,
a w trakcie pracy nabrała takiej biegłości,
że teraz mówi niemal bez obcego akcentu.
Bardzo mądra i utalentowana dziewczyna, ma 20 lat.
Życzęjej pięknej i długiej kariery. Luke'owi także.
Nazywałem go Lukey.
A ona, zjakiegoś powodu, Lukey Long-Long.
Nawet się nie domyślam dlaczego.
Mówi się: "Skopać tyłek".
Ale dla ścisłości: wcale tego nie zrobiłaś.
Widok z bardzo wysoka.
Niemal dostaję
Ięku wysokości,
widząc to ujęcie.
To instynktowna reakcja.
Dopisałem tę kwestię dojaka, bo chciałem,
żeby John Hannah więcej mówił,
odzywał się do kogoś,
a ponieważ wszyscy występują w parach, w scenach intymnych lub rodzinnych,
pomyślałem: "Dam mujaka,
"niech powstanie ciepła relacja
"między nim ajakiem".
Nazwaliśmyjaka Geraldine,
bo było w nim coś kobiecego.
Naprawdę nazywał się King i był samcem
królewskiego pochodzenia.
Podarunkiem angielskiej królowej dla pewnych osób w Kanadzie.
A może tojego rodzice byli królewskimijakami,
w każdym razie przysługuje mu tytuł "sir".
Poprosiłem Gougha i Millara o dopisanie tej sceny,
bo chciałem pokazać, jak ojciec i syn,
dwaj fanatycy broni,
kłócą się, oczywiście,
rozmawiając wyłącznie o broni.
Przechwalając się znajomością broni,
w istocie sprawdzają, jak daleko mogą się posunąć wobec siebie
i kto bardziej się nadaje
do dalszej walki z cesarzem.
Brendanjest zwolennikiem starej szkoły, a Luke nowej,
woli nowocześniejsze rozwiązania.
Oczywiście, wszystkie rodzaje broni istniały w tamtych czasach.
"Ruska pepesza" czyjakjej tam,
karabin maszynowy Thompsona,
który w poprzednich dwóch filmach
był znakiem rozpoznawczym Brendana.
Brendan użyje miecza,
ajego syn broni palnej, peacemakera,
i wszystkiego, co się da,
włącznie z pięściami
i legendarnym sztyletem.
Brendanjest wyjątkowym aktorem,
bo potrafi obrywać tortem,
ma wielkie poczucie humoru.
Ma 188 cm wzrostu, jest przystojny,
zbudowanyjak Adonis, o czym przekonacie się później,
i pośliznąłby się na skórce od banana,
Iądując twarzą w błocie.
A tojest wyjątkowe.
Większość aktorów nie chce
igrać ze swoim wizerunkiem.
Bardzo niechętnie
podchodzą do upokarzających scen czy do okazywania strachu,
a Brendan się tym delektuje.
Jest też znakomitym aktorem dramatycznym.
Jeśli nie widzieliściejego filmów Gods and Monsters czy The Quiet American,
proszę, wypożyczcieje sobie,
a będziecie pod wrażeniem jego umiejętności
zagrania poważnych postaci.
Kolejną wspaniałą cechą Wielkiego B, jak go nazywałem,
sąjego umiejętności kaskaderskie.
Może grać bez dublera,
jest bardzo wysportowany, bardzo silny,
i lubi grać bez dublera,
bo zależy mu na autentyczności.
Podchodzi metodycznie i ostrożnie
do układu choreograficznego i swoich w nim zadań,
ale potem, jak wielokrotnie zobaczycie w tym filmie,
sam wykonuje numery kaskaderskie
i sekwencje walki.
Dostał ostry wycisk, ale dzięki temu
wjego grze czujemy autentyczność.
Znów plan wzniesiony na parkingu
przy wytwórni w Montrealu.
Wszystkie górskie sekwencje kręciliśmy w sierpniu.
Był taki upał i wilgoć,
John Hannah spocił się i nabawił zapalenia płuc.
Ciekawe, co trzeba robić w nocy,
żeby dostać zapalenia płuc.
Ale to twardy zawodnik, grał nawet z wysoką gorączką,
a ponieważ wszyscy się pocili,
niczym się nie wyróżniał.
Zrobiliśmy śnieg z około 100 ton soli epsom.
Ta krystaliczna substancja, wyglądającajak śnieżny puch,
to sól epsom.
A zawieja śnieżna powstaje w ślicznym urządzeniu,
które przemienia mydło w płynie
w płatki śniegu, bardzo realistyczne,
bo przyczepiają się do włosów i tak dalej.
Mając na sobie mydło i sól epsom, można wziąć kąpiel.
Yeti to mój faworyt, wśród istot, które stworzyłem.
Skrzyżowanie niedźwiedzia polarnego z tybetańską panterą śnieżną.
Widoczne są cechy obu,
pantery śnieżnej i niedźwiedzia polarnego, dwóch zagrożonych gatunków.
Panterajest nawet bardziej zagrożona niż niedźwiedź.
Oba zwierzęta są niewiarygodnie piękne.
Niedźwiedź nie występuje w Himalajach, ale pantera tak.
Stworzyłem tę dwunożną istotę razem z Aaronem Simsem,
projektantem wszystkich stworzeń w filmie,
yeti, cesarza z terakoty, trójgłowego smoka,
Iwich psów, które później zobaczycie,
rozmaitych wojowników,
wysuszone mumie, które Michelle Yeoh wzywa do walki pod koniec.
Brendan walczy w stylu krav maga.
Wszystkie chwyty dozwolone.
Przyjrzyjcie się tej walce,
jest bardzo ostra, kontaktowa,
zakleszcza się przeciwnika między nogami, uderza łokciem, z byka,
wyrywa mu się broń z ręki i wykorzystuje przeciwko niemu.
To wszystko są elementy stylu walki,
stosowanego przez izraelską armię.
Brendan wykorzystał go
w starciu z Jetem Li.
Zjednej strony mieliśmy wushu, piękny, taneczny styl wushu,
w którym Jet zdobył mistrzostwo świata i którego naucza,
z drugiej silnego Brendana
i knajpianą technikę walki.
To moje ulubione ujęcie yeti, do góry nogami.
Anthony Wong był na uprzęży,
żeby wyglądało, że yeti go unosi.
To wymagało ogromnych przygotowań,
rozrysowywania kadrów, planowania,
a potem, oczywiście, wszystko poszło na marne
i trzeba było na bieżąco wymyślać rozwiązania.
To się często zdarza podczas realizacji filmu.
Jak powiedział Napoleon:
"Rzadko się zdarza, by plan przetrwał pierwszy wystrzał w bitwie".
John Hannah improwizujejak szalony.
Stawiałem go w określonych sytuacjach, dawałem ogólny zarys,
ale nie pozwalałem korzystać ze scenopisu,
więc nienawidził mnie, ale w końcu się z tym pogodził
i terazjesteśmy świetnymi kumplami.
Uwielbiam spontanicznośćjego gry.
Rhythm & Hues
stworzyli sople lodu, yeti,
górę,
a mumiajest dziełem Digital Domain.
Obie firmy od efektów wizualnych musiały ściśle współpracować,
dzieląc się oprogramowaniem,
przechodząc od tła do pierwszego planu i z powrotem,
zależnie od tego, kto był za co odpowiedzialny.
Tutaj mamy tło Rhythm & Hues
i mumię Digital Domain,
a teraz wracamy do terakotowej postaci Rhythm & Hues.
Zaraz zobaczycie, jak Brendan gra bez dublera.
Wspina się na długim odcinku.
Oczywiście, był w uprzęży,
ale ciągle się zsuwał.
Teraz będzie bolesny odrzut. Bang!
Niełatwo stawić opór takiej sile,
ale na Wielkiego B zawsze można liczyć.
Tojest całkowicie cyfrowe ujęcie.
Jedyna prawdziwa rzecz to czubek stupy, buddyjskiej świątyni, złota wieża,
czy też złote wieże, jak się okazało w postprodukcji.
Dlatego uwielbiam filmy.
Pozwalają stworzyć iluzję.
To niesłychane i fascynujące,
jak z roku na rok postęp techniczny
otwiera nowe możliwości opowiadania historii
za pomocą efektów cyfrowych.
Eksplozja nastąpiła w zachodniej Kanadzie,
a była odczuwalna na wschodzie kraju.
Akcja toczy się w górach Tybetu,
zdjęcia kręciliśmy w sierpniu, żar się z nieba lał,
a tu schodzi lawina.
Kręciłem przedtem lawinę, w xXx,
ale dla rozwiązania problemów posłużyłem się animacją cząstkową.
Wprzypadku tej lawiny Derek Sears ija zastosowaliśmy
płynne symulacje czy płynną dynamikę.
Pod względem technicznym ta lawina różni się od poprzedniej.
Jej realizację nadzorował Joel Hynek.
Tak więc Derek, Joel ija rozwiązaliśmy problem inaczej,
ale tojest technicznie możliwe
zaledwie od czterech czy pięciu lat.
Turbiny śnieżne pracują pełną parą,
żeby aktorzy w pełni doświadczyli tego zjawiska.
Wpołowie pracy nad filmem
wymyśliłem poboczny wątek,
że John Hannah ma coś wspólnego z brylantem.
Jeśli poszukacie na DVD,
dowiecie się dokładnie, jak i gdzie go zdobył.
A jeśli ten film zrobi furorę
i wytwórnia zechce zrealizować czwartą część Mumii,
myślę, że spotkamy Jonathana z brylantem w drodze do Peru
i że brylant będzie miał większą moc, niż ujawniliśmy w tej wersji,
w tym rozdziale Mumii.
Aktorzy wyciągani spod warstwy soli epsom,
kolejna imitacja śniegu na yeti,
ale oczywiście
to byli ciężarowcy, zapaśnicy w zielonych kombinezonach,
a yeti dodaliśmy później.
Zielony ekranjest tu rzadkością, takjak goście w zielonych kombinezonach.
W cyfrowym świecie można z tego zrezygnować
i wszystko stworzyć z pikseli.
Cyfrowy yeti wśród dekoracji na parkingu.
Dotarliśmy!
Podoba mi się ten plan zbudowany przez Nigela.
Buddyjska świątynia wjaskini,
z widokiem na dolinę Shangri-La,
chroniąca Źródło Nieśmiertelności.
Na ekran wraca wspaniała, transcendentna piękność,
Michelle Yeoh.
Jak widać, żyje,
choć cesarz zasztyletowałją 2200 lat temu.
Jesteśmy w świecie fantazji,
no i przy Źródle Nieśmiertelności w Shangri-La.
Chciałbym mieć trochę tego płynu.
Zastanawialiście się kiedyś,
czy skorzystalibyście z daru wiecznego życia?
Ja bym skorzystał. Bez chwili wątpienia.
Chciałbym żyćjako lekarz, jako astronauta
ijako pilot.
Ale reżyserowanie ma tę dobrą stronę,
że można żyć w różnych postaciach,
w tym krótkim czasie, jakijest nam dany.
Wkażdym filmie żyje się w innym wcieleniu,
można uczestniczyć w ulicznych wyścigach, uprawiać sporty ekstremalne,
być pilotem niewykrywalnego bombowca.
Przymierzasz się do różnych wcieleń,
analizujesz i rezygnujesz z nich,
bo nie wszystkie są równie zabawne.
Ale tutajjest świat fantazji,
w który wszedłem dzięki filmom Raya Harryhausena.
Miałem przyjemność poznać tego utalentowanego pioniera przed laty,
gdy planowałem remake Sindbada.
Ma osiemdziesiątkę na karku, a wciążjest ostryjak brzytwa.
Oto dolina Shangri-La
w interpretacji Syda Duttona,
z moją koncepcją buddyjskiego spokoju, obfitości,
poetyckiej ciszy i piękna.
Takie miejsca istnieją tylko w naszych umysłach, sercach i pragnieniach.
Uwielbiam ten moment, gdy Michelle Yeoh uświadamia sobie, że córka przyprowadziła
nic niewart obiekt swoich uczuć.
Dopiero teraz dociera do niej, że córka niejestjuż dzieckiem,
a przecież ma prawie 2200 lat, bojest
owocem miłości z generałem Mingiem w osobie Russella Wonga.
Wyrosła na młodą kobietę zakochaną w śmiertelniku z Zachodu,
choć samajest nieśmiertelna.
To nas doprowadzi do kilku zabawnych kwestii
na temat wieku kobiet
w następnej scenie.
Podziwiam urodę Isabelli i Michelle,
ich azjatyckie rysy.
Chciałem, żeby wiele osób to dostrzegło
i podzieliło moją miłość i szacunek dla kultury azjatyckiej,
dla azjatyckiego kina i historii.
Szczerze kocham Azję,
odkądjako ośmiolatek dostałem od mamy chińskie akwarele,
a ponieważ mieszkałem w małym mieście,
zacząłem od przeglądania albumów z chińską sztuką,
zyskując inne spojrzenie
na kraj i ludzi, którzy wydawali się tak odmienni.
To byłojedno z pierwszych miejsc, które odwiedziłemjużjako student.
Spacerpo Wielkim Murze był wspaniałym doświadczeniem,
życzę wszystkim, by moglije podzielić.
Gdy byłem w Chinach po raz pierwszy, jeszcze nie odkryto grobowca wXi'an,
więc wróciłem, by go obejrzeć.
Ten widok wywołuje gęsią skórkę, bo czuje się...
Każdy z 800 odrestaurowanych wojowników ma inne rysy twarzy,
czujesz, jak powiew historii niesie szept przez tysiąclecia:
"Jesteśmy tacyjak ty. Byliśmy tacyjak ty.
"Znasz ludzi takichjak oni".
Jedni są szczęśliwi, inni zgorzkniali.
Jedni są grubi, inni wysportowani.
Jedni są spokojni, inni gwałtowni.
Znasz takich ludzi. I oto widzisz ich w naturalnej wielkości,
jak żywych, w grobowcu, w samym sercu Chin.
Obserwujemy zbliżenie ojca i syna,
gdy syn uświadamia sobie, że może stracić ojca.
Umierał wjego ramionach,
ocaliła go tajemna moc
Michelle Yeoh i Źródła Nieśmiertelności.
A ojciec wreszcie potrafi przyznać, że popełniał błędy,
że był ślepy,
ale teraz pragnie
szanować i kochać synajak równego sobie,
iść z nim ręka w rękę...
Pewnie każdy syn chciałby odbyć taką rozmowę z ojcem.
Ja nie miałem okazji. Mój ojciec zmarł bardzo młodo.
Więc tojest spełnienie moich pragnień.
Mam nadzieję, że rodzinne sceny
z udziałem Isabelli i Luke'a...
Maria i Luke włożyli w nie wiele serca,
sprawili, że kibicujemy tym postaciom,
dali im oś emocjonalną.
Ci aktorzy są charyzmatyczni,
wszyscy, co dojednego.
Najcudowniejsi ludzie, zjakimi pracowałem,
a pracowałem z wieloma.
Gdybym zdecydował się na czwartą część,
to tylko dlatego, że chciałbym znów pracować z taką obsadą.
Musimy do tego doprowadzić.
Mumia w pełnej krasie, bez terakotowej skorupy.
Nie chcejej, nigdyjej nie chciał,
ale terazjest o krok od nieśmiertelności,
a gdy stanie się nieśmiertelny, posiądzie dziewczynę,
posiądzie córkę, takjak pragnął posiąść matkę.
Oczywiście, niejestjuż taki sam.
Teraz nieśmiertelny, uzyskał ze źródła
zdolność przybierania różnych kształtów
i przeistacza się w stworzenia, które pasują dojego uczynków,
i niszczą wszystko na swej drodze.
Trójgłowy smok, piqiu, jak mówią Chińczycy,
symbol cesarza zmartwychwstał
w potężnej, przerażającej,
owadziej postaci.
Chciałem, by ten smok różnił się
od dobrego smoka Draco z Dragonheart, któremu głosu użyczył Sean Connery.
Miał mieć niepokojący wygląd
i dziwny, klekotliwy głos.
To, co słyszycie na ścieżce dźwiękowej,
wymyśliłem z Brucem Stamblerem, specjalistą od efektów dźwiękowych,
który pracował ze mną przy xXx, The Fast and the Furious i Stealth,
wypełniając te filmy cudownie żywym brzmieniem.
Dźwięk w dużej mierze
zależy od was.
Mam nadzieję, że odbieracie go co najmniej w 5.1
i że słuchacie wersji Blu-ray,
bo tojestjakość,
do której dążą wszyscy filmowcy
w edycjach do użytku domowego,
na kasetach wideo, dyskach laserowych i DVD.
Wreszcie osiągnęliśmy dobry format
i zadaliśmy sobie wiele trudu, by w naszej edycji Blu-ray
słychać było wszystkie dzwony i szepty, wyraźniej niż kiedykolwiek przedtem.
Zakładam, że wszyscy oglądacie ten film w Blu-ray.
Zaczyna się trzeci akt filmu,
jeśli posłużyć się terminem teatralnym.
To końcowe sceny,
przy których Digital Domain był wiodącą firmą od efektów wizualnych.
Smok nadaljest dziełem Rhythm & Hues, ale wszystko, co widzicie
od tej chwili, zawdzięczamy Digital Domain.
To oni zrealizowali bitwę
między siłami dobra i zła: Michelle Yeoh kontra Jet Li.
Więc...
Kooperacja tych dwóch firm była dla mnie
wyjątkowym doświadczeniem.
Mam nadzieję na częstszą współpracę,
bo te małe studia, nie gigantyjak ILM,
zatrudniają prawdziwych artystów.
Młodzi artyści garną się do nich,
bo mają możliwość wyrażenia siebie.
Terakotowa Armia wyrusza w pole
po 22 wiekach w ciemności.
Profesor Li, prawdziwy ekspert w kwestiach militarnych dynastii Qin,
poradził mi, jak rozmieścić żołnierzy
i wjakim porządku posłać ich do bitwy.
Ta armiajest dokładną repliką
armii z grobowca wXi'an, jeśli chodzi o zbroje, broń,
hełmy, pasy, buty, wszystko.
Ożywiliśmy to,
co mogło trwać nieruchomo w mrokach wykopów
archeologicznych wXi'an.
Wpiszcie w Google: "Terakotowa Armia z Xi'an".
X-I, apostrof, A-N.
Jestem pewien, że to, co zobaczycie,
poszerzy waszą wiedzę.
Ta scena mi się przyśniła:
Michelle Yeoh rzuca kości wyroczni, a one formują łuk nadjej głową.
Nie wiem, skąd wziął się ten sen,
ale pamiętałem go po przebudzeniu
i postanowiłem go urzeczywistnić, choćby wbrew logice.
Tojest bardzo miłe,
żejako reżyser mogę wymyślać takie rzeczy,
a potem przenosić
dobre, złe lub obojętne pomysły
w rzeczywistość filmową.
Tę wielką głowę Jeta postawiliśmy na pustyni Tianmo,
w niedostępnych rejonach na północ od Beijing.
Wzniesiono tam pierwszy mur,
teraz są tylkojego ruiny, ale nadal można obejrzeć północny pas.
A mur, który widzicie w głębi, jest naszym dziełem.
Fragmenty prawdziwego
widzieliście wcześniej, w sekwencji "budowy Wielkiego Muru".
Równolegle do naszego pasa, tuż obok, widać ruiny pierwszego muru,
musicie tylko cofnąć się do prologu.
Chińscy rzemieślnicy tak zbudowali mur,
by wyglądałjak pierwotny pas północny.
Oczywiście, trzęsienie ziemi
i rozstąpienie się ziemi
to dzieło Digital Domain, podobniejak ci wojownicy,
zaprojektowani przez Aarona Simsa, wykonani przez Digital Domain
pod nadzorem Joela Hyneka i Matthew Butlera,
szefów DD,
mojej ulubionej firmy od efektów specjalnych,
z którą zrealizowałem xXx i Stealth.
We współpracy z Rhythm & Hues są niemaljak klęska urodzaju.
Tojest Russell Wong, wysuszony,
wraca na scenę.
Jestem dumny z tego, że w sekwencji bitwy
nie ma duplikatów obrazów.
Każda mumiajest animowana indywidualnie,
to znaczy,
że są niepowtarzalne i robią niepowtarzalne rzeczy.
Nie spotkacie dwóch identycznych gestów.
Osiągnęliśmy to za pomocą programu Massive
i mnóstwa odręcznych animacji,
dodanych i wkomponowanych.
Pierwotnie to ujęcie miało zawierać trzy różne elementy.
Ale tego dnia zaproponowałem Joelowi Hynekowi:
"Połączmy trzy ujęcia
"wjedno ciągłe,
"wystrzelenie strzał, ich lot
"i uderzenie w cel".
Dodałem trochę humoru,
bo film Mumia musi apelować do poczucia humoru,
w przeciwnym razie
oddziaływałby mniej skutecznie.
Trzeba sobie powiedzieć: "Dobrze się bawię i chcę, by inni się bawili".
Wiemy, że to fantazja,
znamy zasady i łamiemyje.
Szaleństwo przywracania mumii do życia ma prawo nas bawić.
Lubię tę sekwencję,
bo w szarży Yanga
tak wiele się dzieje,
każdy terakotowy wojownik ma własną choreografię.
Podoba mi się skala tych ujęć.
Lubię realizować filmy z rozmachem.
Naprawdę mnie to cieszy, nawetjeśli pociąga problemy logistyczne.
Ale grajest warta świeczki.
A ta sekwencja
ma taki rozmach, najaki było mnie stać.
Być może nigdy nie zrealizuję większej,
ale przynajmniej będę próbował.
Ten upadek Jeta to efekt pracy trzech kaskaderów.
A raczej dwóch kaskaderów i Jeta.
A teraz przechodzimy
do walki, na którą czekała cała Azja, jak donosiły gazety.
To był dla nas duży stres.
Dwie ikony chińskiego kina
walczą ze sobą po raz pierwszy.
Scena nabrała innego znaczenia.
Jet i Michelle są przyjaciółmi i wspaniale ze sobą współpracują,
bo sprawia im to dużą przyjemność,
nawetjeśli walczą na śmierć i życie.
Podoba mi się ten korkociąg.
Sanja ija celowo tak zaprojektowaliśmy tę szatę,
żeby mogła zawirowaćjak w tym ujęciu.
To dobry przykład
współpracy projektanta kostiumów z reżyserem, Digital Domain,
i choreografem walki Jeta. Razem pracowaliśmy
nad uzyskaniem baletowego efektu, miłego dla oka,
i, mam nadzieję, porywającego.
Michelle Yeoh poświęciła się i wzięła sztylet,
jedyną broń, która może zabić cesarza.
Ciekawe, że Michelle, która tak krótkojest na ekranie,
zajmuje czołową pozycję w rankingu widzów.
To dowodzi, jakąjest aktorką
ijak potrafi tchnąć życie w postać.
Nawet gdy pojawia się na ekranie na chwilę,
głęboko przemawia do widzów, co znajduje odzwierciedlenie w głosowaniu.
Kolejna rzecz, nad którą miło było pracować.
Pomysł, by kontakt Ricka i Evy
był tak bliski.
Zwykle aktorom trudnojest grać
z cyfrowymi postaciami.
Ale tak skonstruowaliśmy wojowników
i dobraliśmy im taką choreografię,
że naprawdę mamy poczucie
ich cielesności, wagi i siły ciążenia.
Interakcja Ricka, Evy i wojowników
budzi moją dumę,
bo tojest po prostu fantastyczna walka.
Oczywiście, wiele zawdzięczam Rayowi Harryhausenowi
i bitwie ze szkieletami w filmie Jason and the Argonauts,
który mnie fascynował w dzieciństwie.
Ni Yuan, prawdziwy symbol Chin,
pies strzegący świątyni, lew-pies.
Ważący pół tony potwór o wielkiej sile
wkracza na scenę,
bo cesarz nadal zmienia
kształt i możliwości.
Syn przyjdzie im na ratunek.
Rzeczjasna, rodzice mieli wszystko pod kontrolą.
Te przemiany Jeta z bestii w człowieka i na odwrót
to najtrudniejsze efekty wizualne w filmie.
Pomysł, by odejść od zwykłej metamorfozy
do czegoś bardziej organicznego
stanowił znaczną część problemu,
który usiłowaliśmy rozwiązać.
Ciekawe, jak ważnejest pojawianie się i znikanie
każdego efektu wizualnego.
Wiarygodność w znacznej mierze zależy
od płynności efektów.
Kolejna scena rodzinna: śmierć Michelle Yeoh, czyli Zi Yuan,
i bezgraniczny ból córki.
Isabella miała
traumatyczne doświadczenia w życiu prywatnym
i przeżywała to bardzo głęboko.
Isabella i Michelle bardzo pogłębiły
relację matka-córka w miarę rozwoju akcji.
Podziemia, komnata trybów.
Chińskie koła wodne stanowiły ważny element kultury
przez długi czas,
bo od nich zależało nawodnienie pół ryżowych.
Pomyślałem sobie:
"Połączmyje z astrolabium w podziemnej komnacie".
Chińczycy wynaleźli astrolabium.
Jeśli chcecie zobaczyć, jak wyglądało, wpiszcie w Google "astrolabe". L-A-B-E.
Zobaczycie wierną kopię
oryginalnego chińskiego astrolabium,
wielkiego przełomu w nawigacji,
którego Chińczycy dokonali, gdy na Zachodzie nikomu się to nie śniło.
Cesarz panuje nad pięcioma żywiołami
i zaciąga swoje ofiary pod mur,
do grobowca pod murem, gdzie mają wieść żywot zmarłych.
Ten pomysł zaczerpnąłem...
Wkulturze polinezyjskiej, na Hawajach,
grzebano niewolników żywcem pod każdym słupem siedziby króla,
bo wierzono, że dzięki temu dom przetrwa wieki.
Uznałem, że cesarz mógł mieć podobny pomysł
i że dzięki pogrzebanym robotnikom mur będzie stał wiecznie.
Percy Bysshe Shelley napisał wiersz Ozymandias,
z którego zaczerpnąłem pomysł,
zrujnowanego kolosa na pustyni,
posągu władcy, niegdyś potężnego,
dziś tonącego w mrokach zapomnienia.
Tak kończą ludzkie wysiłki i ludzkie ego.
Pewne aspekty tego wywodu
znalazły odzwierciedlenie w tej kolosalnej głowie
i w sposobie odkryciajej przez Luke'a na początku filmu.
W opisie Ozymandiasa czytamy:
"Spotkałem wędrowca z antycznej krainy".
Wspaniały wiersz.
Bardzo krótki, więc przeczytajcie. Ozymandias.
O-Z-Y-M-A-N-D-I-A-S.
Śmierć Yanga robi wielkie wrażenie.
Nikt nie chciałby zginąć zmiażdżony przez te koła.
Jessey nie miała tam wpaść,
ale tak się uwikłała,
że pozwoliła, by kołają również wciągnęły.
To oczywiście złudzenie...
Ale tam było ciasno i naprawdę mogła się poturbować.
Jet i Brendan wreszcie walczą wręcz.
Jet stosuje technikę wushu,
pełną wdzięku i skuteczną.
Między kopnięciami z obrotu wyciąga cały arsenał
znęca się nad Rickiem,
dzieli i rządzi,
bo Jetjest zbyt wielką postacią,
zbyt potężnym szwarccharakterem,
by pokonał gojeden bohater,
nawet tak silnyjak Brendan.
Trzeba współpracy ojca i syna,
by pokonać tego gościa.
Jego piętą Achillesowąjest serce, które można przebić tym ostrzem.
Nawetjeśli ostrze wchodzi odwrotnie,
obie części łączą się,
ostrze z rękojeścią, i trafiają w serce.
Zasady tej gry stanowiąjasno,
że tojedyny sposób, by mu wymierzyć śmiertelny cios.
W filmie dla młodzieży nie mogłem się posunąć do większego okrucieństwa,
niż upieczenie go od środka,
żeby zniknął na dobre.
Wskutek tego armia
wraca pod ziemię,
i będzie tam stała,
czekając na odkrycie przez chińskiego chłopa w 1974,
jakieś 30 lat później.
Odbyliśmy ciekawą podróż
po Chinach,
poznaliśmy ich geografię, ich ducha
i dzieje.
Po to zrealizowałem ten film.
Nigdy...
Nie robię sequeli własnych filmów.
The Skulls miał kilka sequeli przeznaczonych na wideo.
xXx ma dwa sequele, trzeci będzie niebawem...
Miałem na myśli The Fast and the Furious.
xXx majeden sequel z inną obsadą.
Mam powody, by nie kręcić sequeli.
Jest tyle nowych pomysłów, tyle nowych rzeczy do zgłębienia.
To tańczył Marc Pitre, mój współproducent, prawa ręka.
Należało mu się za ciężką pracę.
Derek Spears, niski facet, lustrujący sukienkę dziewczyny,
na prawo od Brendana i Marii.
Maria ma na sobie piękną suknię ze srebrnej lamy, projektu Sanji.
Wgłębi tańczy Vic Armstrong z żoną.
Z tylu widać łysego kurdupla,
tańczącego z wysoką, ciężarną boginią.
Toja i moja żona Barbara.
Ten żart się opłaci,
bo można najego podstawie snuć dalszą opowieść,
jak Jonathan ulatnia się z brylantem
ijedzie tam, gdzie na pewno pokażą się mumie.
Saga będzie miała ciąg dalszy.
Mam nadzieję, że podróż ze mną była przyjemna.
Jest mnóstwo rzeczy, które chciałbym wamjeszcze opowiedzieć.
Masę anegdot i ciekawych wspomnień o tym,
przez co przeszliśmy ijak powstał
dodatkowy materiał na tym DVD.
Jest także książka The Art of The Mummy,
piękny album opublikowany przez Newmarket...
Zawiera mój esej i wywiady z Nigelem Phelpsem, scenografem,
z Anne Kuljian, dekoratorką planu,
z Sanją Hays, Aaronem Simsem, rozrysowane kadry,
i ogólną koncepcję obrazu.
Te piękne napisy końcowe,
zrealizowane przez Imaginary Forces,
sąjak epickie malowidło,
jak seria obrazów odnoszących się do filmu,
ale namalowanych w chińskim stylu,
żeby do końca zachować konsekwencję.
Słowo "Chiny" miało dla mnie magiczny wydźwięk przez całe życie,
mówiłem wam o tym. Więc gdy usłyszałem...
Mimo że to była Mumia 3
miała ten urok, że stwarzała okazję sfilmowania epickiej opowieści w Chinach.
Mój przyjaciel Randy Edelman, autor muzyki,
skomponował piękny temat,
z kilkoma wstawkami Johna Debneya,
również wspaniałego kompozytora.
Producenci Steve Sommers, Jim Jacks,
Sean Daniel, Bob Ducsay byli fantastycznymi współpracownikami
i pomogli mi ukończyć tę podróż.
Mam nadzieję, że podobał wam się ten komentarz,
a co ważniejsze, że podobał wam się film.
Spotkamy się przy następnym filmie,
jeśli powstanie.
Zostańcie z Bogiem, życzę wam wspaniałego życia.
Rob Cohen odmeldowuje się.
Polish